03 می 2008

ویژگیهای مردم سالاری

برخی حوزه های انتخاباتی در ایالات متحده، مانند این جلسۀ شهر در شهر هارویک ایالت ورمونت، هنوز بر اساس نوعی دموکراسی مستقیم اداره می شوند

مردم سالاری چیزی بیشتر ازمجموعه ای از مؤسسات مشخص دولتی است؛ مردم سالاری تکیه بر یک رشته ازارزشها، رفتارها و روشهائی دارد که بخوبی استنباط شده اند – و تمامی این عوامل ممکن است در میان فرهنگها و جوامع بشری در اقصی نقاط جهان اشکال وحالتهای گوناگون بخود بگیرند. تکیۀ حکومت های مردمی بر اصول بنیادین است تا بر شیوه های هم شکل و یکسان.

برگزاری انتخابات عادلانه، متعدد، و بخوبی مدیریت یافته لازمۀ یک حکومت مردمی است. این تصویر، مسئولان برگزارکننده انتخابات را در یک ستاد رای گیری در پاراگوئه نشان می دهد. 

ویژگیهای اصلی مردم سالاری

•           مردم سالاری عبارت از حکومتی است که در آن قدرت و مسئولیت مدنی بوسیله تمامی شهروندان بالغ، خواه مستقیم و یا از طریق نمایندگان آنان که آزادانه انتخاب شده اند، اعمال می شود.

•           مردم سالاری بر اصول حکومت اکثریت و حقوق فردی  استوار است. حکومت های طرفدارمردم سالاری از تشکیل دولت های مقتدر مرکزی  ممانعت می کنند و با درک این نکته که تمام سطوح دولتی باید برای عموم قابل دسترس و حتی الامکان در مقابل مردم پاسخگو باشند، به تمرکز زدائی از دولت و پخش اختیارات آن در سطوح منطقه ای و محلی می پردازند.

•           حکومت های مردم سالاری بر این نکته واقف اند که دفاع از اساسی ترین حقوق  بشراز جمله آزادی بیان و  مذهب، حق بر خورداری از حمایت یکسان در سایۀ قانون، وبرخورداری از امکان سازمان دهی ومشارکت کامل درحیات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه یکی از وظایف اولیه آنهاست.

•           حکومت های طرفدار مردم سالاری به برگزاری انتخابات منظم، آزاد و عادلانه که در آن کلیۀ افرادی که به  سن رأی دادن رسیده باشند می توانند شرکت کنند، مبادرت می ورزند.

•           در یک حکومت طرفدار مردم سالاری شهروندان نه تنها از حقوق خود بر خوردارمی شوند، بلکه  همچنین  مسئولیت دارند تا در نظام سیاسی کشورکه بنوبه خود از حقوق و آزادی آنان حمایت می کند شرکت داشته باشند.

•           جوامع طرفدار حکومت مردم سالاری به ارزشهائی نظیر بردباری، همکاری، و سازش پای بندند. به گفته مهاتما گاندی ، "نابردباری بخودی خود شکلی از خشونت و مانعی بر سر راه پیشرفت یک مردم سالاری واقعی است ."

دو نوع مردم سالاری

حکومت های مردم سالاری به دو طبقه اساسی تقسیم بندی می شوند، مستقیم و با واسطۀ نمایندگان. در یک حکومت طرفدارمردم سالاری مستقیم، شهروندان می توانند بدون حضور مقامات رابط  چه بصورت انتخابی و چه انتصابی در تصمیم گیریهای عمومی شرکت کنند.  مسلماَ یک چنین نظامی با تعداد نسبتاَ معدودی از افراد قابل اجراست– برای مثال در یک سازمان محلی، یک شورای قبیله ای، یا یک واحد محلی یکی از اتحادیه های کارگری – بعبارت دیگر در مکانهائی که اعضاء می توانند در یک اطاق واحد گرد آیند، به بحث پیرامون مسائل مربوطه بپردازند واز طریق رسیدن به اجماع یا با اکثزیت آراء تصمیم گیری کنند.

علاوه بر این، برخی از ایالات آمریکا برخی "پیشنهادها" و "همه پرسی" ها را – بمنظور ایجاد تغییرات الزامی در قانون – و یا احضار احتمالی مقامات انتخاب شده درورقه های رأی گیری می گنجانند. چنین مواردی نمونه های مردم سالاری مستقیم را تشکیل می دهد و بیان کننده اراده جمعیتی کثیراست.  بسیاری از این روشها ممکن است در بر گیرنده عوامل مردم سالاری مستقیم باشند. در کشور سوئیس، بسیاری از تصمیم گیری سیاسی در مورد مسائلی از قبیل بهداشت عمومی، انرژی، و اشتغال منوط به رأی شهروندان این کشور است.  برخی از افراد ممکن است چنین استدلال کنند که شبکه اینترنت  شکلهائی از مردم سالاری مستقیم را بوجود می آورد زیرا این امکان را برای گروههای سیاسی بوجود می آورد تا برای هدف های خود از طریق در خواست مستقیم از شهروندانی که از تفکراتی یکسان برخوردارند، کمک مالی جمع آوری کنند.

بحثهای عمومی مایۀ حیات دموکراسی است. عکس: وول سویینکا، برندۀ نیجریه ای جایزۀ صلح نوبل، در نمایشگاه کتاب سوییس.

بهرحال، همانند گذشته، امروزه نیزمتعارف ترین شکل مردم سالاری، چه در مورد شهری با جمعیتی معادل 500,000 نفرو یا کشوری با 50 میلیون جمعیت، که در آن شهروندان بمنظور اتخاذ تصمیم های سیاسی، تدوین قوانین، و اجرای برنامه هائی در جهت رفاه مردم مسئولانی را انتخاب می کنند، نوع مردم سالاری از طریق نمایندگی است است.

برخی از حوزه های انتخاباتی در ایالات متحده هنوز نوع مردم سالاری مستقیم را بمورد اجرا می گذارند مانند این جلسه شورای شهر در هارویک  واقع در ورمونت . موضوعاتی نظیرمدارس و مالیاتها در زمرۀ مسائل مردمی قرار دارند  .

قانون اکثریت و حقوق اکثریت

یک شهروند تحصیل کرده بهترین ضامن برای یک حکومت مردم سالاری موفق است  .

تمامی حكومت های طرفدارمردم سالاری نظام هایی هستند كه در آن شهروندان آزادانه واز طریق حكومت اكثریت  در مورد مسائل سیاسی تصمیم گیری می كنند. بنا به گفتۀ  پی. بی. وایت ، مقاله نویس امریكایی: "مردم سالاری تكرار این حدس است كه بیش از نیمی از مردم در بیش از نیمی از اوقات درست می گویند."

بردباری و همکاری حکومت مردمی را بنا می نهد .

اما حكومت اكثریت فی نفسه و بخودی خود مردم سالار نیست. به عنوان مثال، هیچ كس نمی تواند نظامی را كه به 51 درصد از جمعیت خود اجازه می دهد تا 49 درصد بقیه را تحت عنوان حكومت اكثریت مورد سركوب قراردهد نظامی عادلانه بخواند. در یك جامعۀ مردم سالار حكومت اكثریت باید با تضمین هایی نظیر حقوق فردی كه بنوبه خود متضمن حمایت از حقوق اقلیت و دگراندیشان -- خواه قومی، مذهبی و یا به سادگی از آنهایی كه در بحث سیاسی بازنده اند -- همراه باشد. حقوق اقلیت ها به حسن نیت حكومت اكثریت بستگی ندارد و نمی تواند توسط رأی اكثریت از میان برود. حقوق اقلیت ها حقوقی حمایت شده است زیرا قوانین و نهادهای مردمی از حقوق كلیه شهروندان حمایت می كنند.

اقلیت ها باید به دولت به منظور حمایت از حقوق وامنیت خود، اعتماد داشته باشند. به مجرد آنكه چنین اعتمادی شكل گیرد، این گروهها می توانند در نهاد های مردمی كشور شركت و با آنها همکاری كنند. اصل حكومت اكثریت و حقوق اقلیت ازویژگیهای تمامی حکومت های طرفدار مردم سالاری نوین است بدون آنکه اختلافات تاریخی، فرهنگی، جمعیتی و اقتصادی رامیان آنها در نظر گیرد.

كثرت گرایی و جامعۀ طرفدارمردم سالاری

در یك حكومت طرفدارمردم سالاری، دولت تنها رشته ای از بافت اجتماعی است که از موسسات متعدد و گوناگون دولتی و خصوصی، تریبون های حقوقی، احزاب سیاسی، سازمانها و انجمن ها تشکیل شده است. به چنین تنوعی كثرت گرایی می گویند كه بر طبق آن بسیاری از گروهها و نهادهای سازمان یافته در یك جامعه طرفدار مردم سالاری برای بقاء، مشروعیت و یا اقتدار خود به دولت متکی نیستند.  در بسیاری از جوامع طرفدار مردم سالاری هزاران سازمان خصوصی  وجود دارند كه برخی از انها محلی وبرخی دیگر ملی اند. بسیاری ازاین سازمانها نقش رابط را میان افراد و نهادهای پیچیده دولتی و اجتماعی ایفا می كنند و در این نقش مسئولیت هایی را بعهده می گیرند كه به دولت واگذار نشده است و فرصت هایی را برای افراد بوجود می اورند تا بدون آنكه در درون دولت قرار گرفته باشند بخشی از اجتماع خود به شمار آیند.

بحث آزاد پیرامون مسائل مختلف از جمله مسائل شخصی، فرهنگی و سیاسی شریان حیاتی حکومت مردمی است. در عکس بالا وول سویینکا ، برنده جایزه صلح نوبل از کشور نیجریه در یک نمایشگاه کتاب در سوئیس دیده می شود .

در یك جامعه اقتدار طلب تمامی این سازمانها عملا بوسیله دولت كنترل ثبت و نظارت می شوند و یا به هر صورت باید در برابر دولت پاسخگو باشند. در یك حكومت طرفدار دموكراسی، اختیارات دولت توسط قانون به روشنی تعریف و بشدت محدود شده است. در نتیجه سازمانهای خصوصی كاملا از كنترل دولت رها هستند. در یك چنین قلمرو خصوصی فعال در یك جامعۀ مردم سالار، شهروندان می توانند فارغ از بازوان بالقوه پرفشارحكومت یا ازاین توقع كه باید از نظرات صاحبان نفوذ یا قدرت یا نظرات اكثریت تبعیت كنند، به جستحوی امكاناتی برای ایفای نقش صلح آمیز و به عهده گرفتن مسئولیت های ناشی از تعلق به جامعۀ خود  بر آیند.