12 نوامبر 2009

افراد مقیم در خارج از زادگاه های خود به رونق اقتصادی کشورهایی که ترک کرده اند کمک می کنند

فیلیپ کوراتا
عضو هيئت تحريريه America.gov

واشنگتن- افرادی که خارج از زادگاه های خود زندگی می کنند منابعی قوی برای سرمایه گذاری در کشورهایی که از آن مهاجرت کرده اند به شمار می روند.

لیسل ریدل، یک دانش پژوه در دانشگاه جورج واشنگتن در واشنگتن دی سی، در مقاله ای به عنوان "کاوش توسعۀ بالقوۀ افراد خارج از زادگاه های خود" می نویسد: "امروزه، نوآوری ها در زمینۀ فناوری حمل و نقل و مخابرات، مهاجران را قادر می سازند تا از نظر روانی و جسمی با کشورهای زادگاهشان ارتباط برقرار کنند، کاری که در گذشته تقریباً غیر ممکن بود. از دیدگاه تاریخی واژۀ "دیاسپورا" به پراکندگی یهودیان اطلاق می شود، ولی در سال های اخیر این واژه پراکندگی هر گروهی از مردم را نیز که خارج از میهن سنتی خود به سر می برد، در بر می گیرد.

ریدل می نویسد، مهاجران به کسب دانش، مهارت ها، تماس های اجتماعی و منابع مالی جدید در کشورهای محل اقامت خود گرایش دارند. اغلب آنها از هم میهنان خود که در کشورشان مانده اند توانگرترند، و بسیاری از آنها به کمک کردن به هم میهنانی که به خوش سعادتی آنها نیستند، اشتیاق زیادی دارند. ریدل می نویسد، بنابراین احتمال اینکه سرمایه گذارانی که خارج از زادگاه های خود به سر می برند، پولشان را در کشور خاصی نگه دارند بیشتر از سایر سرمایه گذاران خارجی است که سودشان را، حتی در دوران های بحرانی باز می گردانند.

ریدل در مصاحبه ای با America.gov، گفت که امروزه محاسبۀ میزان و جریان سرمایه گذاری های افراد خارج اززادگاه های خود بر اساس واقعیت های مستند، به دلیل نبود داده ها غیر ممکن است. او گفت: "در اغلب موارد، مشخص نمی شود که جریان سرمایه گذاری های مستقیم خارجی در یک کشور، از دیاسپورا منشاء می گیرد یا غیر دیاسپورا، و مشخص نمی شود که حواله ها برای سرمایه گذاری فرستاده می شوند یا به دلایل دیگر." او افزود، ولی داده ها و جزئیات بیشتری در دست جمع آوری است

تغییر روحیه

هند و اتیوپی اخیراً روادیدهایی را برای سرمایه گذاران هندی و اتیوپی در نظر گرفته اند، و ایرلند می پرسد که آیا درخواست کنندۀ روادید دارای نسب و نژاد ایرلندی است یا نه. ریدل گفت: "ما به تازگی به منظور بررسی سرمایه گذاری دیاسپورا در برابر سرمایه گذاری غیر دیاسپورا در برخی از کشورها شروع به جمع آوری داده ها کرده ایم."

به گفتۀ ریدل، در دهۀ گذشته، سرمایه گذاران مهاجر راه های خلاقه ای را برای سرمایه گذاری در شرکت ها و کسب و کارهای خدماتی کوچک، مانند آرایشگاه، شرکت های تاکسی رانی، رستوران، و غیره پیدا کرده اند. ریدل گفت: "افرادی که کسب و کارهایی را در ایالات متحده راه اندازی کرده اند، معمولاً به کشور خود بازگشته و کسب و کار مشابهی را در آنجا تاسیس کرده اند که اغلب توسط اعضای خانواده اداره می شوند. برخی از این افراد کسب و کارهای زنجیره ای به راه انداخته اند و در نتیجه مفهوم علامت [تجاری] را به بازار بازگردانده اند و در پی اصلاح قوانین تجاری برای محافظت از امتیازات خود هستند."

تا چندی پیش، دولت های بیشتر کشورهای در حال توسعه توجه چندان زیادی به سرمایه گذاری ها در مقیاس کوچک توسط مقیمان پیشین خود نمی کردند، زیرا این دولت ها فکر می کردند که مبلغ این سرمایه گذاری ها برای ایجاد سود اقتصادی به اندازۀ کافی زیاد نیست.

ریدل گفت: "متاسفانه در گذشته وقتی صحبت از سرمایه گذاری دیاسپورا می شد، این دولت ها فکر میلیونر یا میلیاردهای ثروتمند را در سر داشتند که برای تاسیس کارخانه هایی در مقیاس بزرگ به میهن باز می گشتند. آنها اغلب مایوس می شدند.

ریدل گفت: "ولی اگر سرمایه گذاری دیاسپورا ثروت های هنگفتی را به این کشورها نمی آورد، عامل بالقوۀ انتقال بسیاری از سرمایه های انسانی، مانند حق امتیاز، علامت [تجاری] و نشان، مهارت های کاری، مدیریت پول، روابط مشتریان، و بازاریابی است. به سختی می توان این عوامل را سنجید، ولی از نظر اقتصادی عواملی قوی و مؤثر به شمار می روند."

دولت ها در کشورهای در حال توسعه با آگاهی از قدرت بالقوۀ اقتصادی دیاسپورا ، به منظور جذب سرمایه مشارکت با سازمان های توسعه ای، کسب و کارها و گروه های دیاسپورا آغاز کرده اند. برای نمونه، ویتنام ازطریق مشارکت با سازمان ملل برنامه ای را به نام TOKEN ، واژه ای مخفف "انتقال دانش از طریق شهروندان مقیم خارج"(1) آغاز نهاده است. هدف این برنامه آوردن کارشناسی شهروندان خارج از کشور به ویتنام است. دفتر TOKEN نقطۀ ارتباط دولت ویتنام با گروه های دیاسپورای ویتنامی است که دولت این کشور را در جهت شفاف سازی، اصلاح روند های مالیاتی، و کاهش فساد تحت فشار قرار می دهد. بنا به گفتۀ ریدل، بسیاری از گروه های دیاسپورا می گویند که مشتاق سرمایه گذاری در کشورهای زادگاهشان هستند ولی اگر قرار باشد پولشان به جیب مقامات فاسد ریخته شود، از این کار اجتناب می ورزند.

دولت جامائیکا قصد دارد در سال 2010  اوراق قرضه ای را صادر کند که هدف آن شهروندان جامائیکا را در خارج از کشورند.

شرکت وسترن یونیون با نمایندگی از سوی دنیای تجاری، به عنوان بزرگ ترین شرکت حوالۀ پول  با سازمان های توسعه ای و دولت ها مشارکت می کند تا به مؤثرتر ساختن سرمایه گذاری دیاسپورا یاری دهد. وسترن یونیون در یک اقدام ابتکاری، از راه مشارکت با آژانس توسعۀ بین المللی ایالات متحده از از رقابت دیاسپورای آفریقایی در عرصۀ بازار حمایت به عمل می آورد.

این رقابت مهاجران آفریقایی را در ایالات متحده را به ارائۀ پیشنهاد های کارآفرینی برای ایجاد کسب و کارهای جدید در منطقۀ جنوبی صحرای بزرگ آفریقا فرا می خواند. اسامی برندگان این مسابقه در ژانویۀ 2010 اعلام خواهد شد. هر یک از ده تا بیست برنده، کمک هزینه ای بین 50 تا 100 هزار دلار به منظور تامین مالی طرح کاری خود دریافت خواهد کرد.

1.    transfer of knowledge through expatriate nationals