07 جولای 2009
شمایل های کلیسای ارتدکس روسی، و تخم مرغ های فابرژه جاذبۀ نیرومندی را در خود نگاه داشته اند
واشنگتن- پرزیدنت اوباما هنگام رسیدن به مسکو در ششم ژوئیه، با کشوری آشنایی پیدا خواهد کرد که سنت های هنری آن بسیاری از مشهورترین رقص های بالۀ جهان، مجموعۀ گسترده ای از معروف ترین قطعه های موسیقی کلاسیک و اشیاء هنری بسیار ممتازی را ارائه داده است. در ایالات متحده نیز، به لطف موزه های ایالات متحده که کلکسیون های قابل توجهی را از هنرهای روسی در دست دارند، شهروندان عادی آمریکایی فرصت این را خواهند داشت که میراث فرهنگی فوق العادۀ روسیه را از نزدیک بررسی و تحسین کنند.
به گفتۀ جودی داچر، مدیر موزۀ هنرهای روسی در مینیاپولیس، "دیدن و تقدیر از هنرهای روسی برای مردم آمریکا از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که زمینۀ مشترکی برای درک و دانش به ما ارائه می دهد. تقدیر هنر می تواند نخستین پایۀ بحث و گفتگو میان این دو کشور باشد."
فرهنگ روسیه تاثیرات پردامنه ای بر ایالات متحده گذاشته است. از موسیقی قرن نوزدهم پیوتر چایکوفسکی گرفته تا آهنگ سازان مشهور قرن بیستم مانند ایگور استراوینسکی و سرگئی راخمانینف، روسیه نفوذ عمیقی در موسیقی بین المللی داشته است. رقص های باله فرآوردۀ دوران اتحاد جماهیر شوروی پدیده هایی مانند آنا پاولوا، واسلاو نیجینسکی، رودلف نوریف، و میخائل باریشنیکف را روی صحنه آوردند، و با آثار گروه های بالۀ بولشوی و کیروف به تأثیرگذاری بر رقص های مدرن ادامه می دهند. سهم روسیه در ادبیات – با نویسندگانی مانند الکساندر پوشکین، آنتون چخوف، لئو تولستوی، فئودور داستایوفسکی، بوریس پاسترناک و الکساندر سولژنیتسین – در سراسر جهان به رسمیت شناخته شده است.
موزه های متعددی در ایالات متحده مجموعه های برجسته ای از هنرهای بصری روسیه را در اختیار دارند. یکی از مهم ترین موزه ها، موزۀ هنرهای روسی، یکی از دو موزه در ایالات متحده است که به طور انحصاری به نمایش هنر و اشیاء هنری روسی و نگهداری از آن اختصاص دارند. طبق گفتۀ داچنر، این موزه در هنرهای اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم تخصص دارد و نمایشگاه های گوناگونی را که "به منظور ترویج درک بین المللی طراحی شده اند" برگزار می کند.
او گفت: "اخیراً، نمایشگاهی برگزار کردیم که شمایل های کلیسای ارتدکس روسیه متعلق به موزۀ هنر یاروسلاول را به نمایش گذاشت و بر سنت هنری غنی نقاشی های مذهبی در روسیه تاکید داشت. این سنت در قرن یازدهم پا گرفت و تا کنون ادامه دارد. شمایل های روسی از دوران قدیم نمادی از فرهنگ روسی بوده اند." نمایشگاهی که برای پاییز 2010 برنامه ریزی شده است بر محاصرۀ لنینگراد تمرکز خواهد داشت. در جنگ جهانی دوم، نزدیک به یک میلیون روسی در طی نهصد روزی که این شهر تحت محاصرۀ نیروهای آلمانی قرار داشت، جان خود را از دست دادند. داچنر گفت: "ما برای برگزاری این نمایشگاه با مقامات شهری سن پترزبورگ همکاری می کنیم، و آنها با مهربانی بی نهایت گنجینه های خود را در اختیار ما قرار داده اند."
دومین موزه ای که در ایالات متحده به طور انحصاری به محافظت از هنرهای روسی اختصاص دارد، موزۀ شمایل های روسی در شهر کلینتون، ایالت ماساچوست است. کلکسیون این موزه شامل بیش از 350 شمایل روسی است، که بزرگ ترین مجموعۀ اینگونه نقاشی ها در آمریکای شمالی به شمار می رود. این مجموعه که از اهمیت تاریخی برخوردار است، بیش از شش قرن را – از قرن شانزدهم به بعد- پوشش می دهد و شامل شمایل های مهم تاریخی است که قدیم ترین دوره های نقاشی شمایل را تا دوران حاضر در بر می گیرند. تمامی این آثار در ساختمانی که زمانی آسیاب بوده و اکنون به یک موزۀ "سبز" تبدیل شده است، نگهداری می شوند.
یکی دیگر از موزه های ایالات متحده که کلکسیون گسترده ای از هنرهای روسی را در اختیار دارد، موزۀ هنرهای زیبای ویرجینیا در شهر ریچموند است. این موزه محل نگاهداری مجموعۀ آثار لیلیان توماس پرات از کلکسیون جواهرات امپراتوری روسیه است، که توسط پیتر کارل فابرژه خلق شد. فابرژه زرگر و جواهرسازی بود که در سال های دهۀ 1880 در دربار روسیه خدمت می کرد. او در 1885 یکی از تخم مرغ های پیچیدۀ عید پاک را به عنوان هدیه ای برای همسر تزار خلق کرد. تا پیش از سقوط سلسلۀ رومانف ها در انقلاب 1917، پنجاه و چهار عدد تخم مرغ تزئین شده با جواهرات و میناکاری خلق شده بودند. پنج عدد از این تخم مرغ ها متعلق به دوران سلطنت نیکلای دوم، بخشی از کلکسیون پرات را تشکیل می دهند.
الکس نایرجس، مدیر موزۀ هنرهای زیبای ویرجینیا گفت: "این موزه یک مقصد مهم بین المللی برای فرهنگ روسی است، چرا که ما بزرگ ترین کلکسیون تخم مرغ های فابرژه را خارج از روسیه در دست داریم." کلکسیون موزۀ هنرهای زیبای ویرجینیا نمونه های متعدد دیگری را از هنرهای زینتی روسی در اختیار دارد. گالری فابرژه به طور موقت از ماه ژوئن 2009 تا مه 2010 برای نوسازی بسته خواهد بود.
نمایشگاه تزارها و شرق: هدایای ترکیه و ایران در کاخ کرملین مسکو تا 13 سپتامبر در گالری آرتور ساکلر وابسته به مؤسسۀ اسمیتسونین در واشنگتن برگزار بر پا خواهد بود. این شصت هدیه شکوهمند که به اوایل قرن شانزدهم تا اواخر قرن هفدهم تعلق دارند، زره، سلاح های گرم، ظروف تشریفاتی با جواهرات تزئین شده را که به دربار روسیه یا کلیسای ارتدکس این کشور هدیه داده شده بودند، شامل می شوند. شکوه این هدایا نشان دهندۀ جایگاه برجستۀ روسیه در تاریخ دیپلماتیک آسیاست.
موزۀ هیل وود نیز که در واشنگتن واقع است، کلکسیون جامعی از هنر دوران امپراتوری روسیه، از جمله تاج الماسی را که شهبانو الکساندرا در مراسم ازدواج خود با نیکولای دوم بر سر داشت، و دو تخم مرغ امپراتوری فابرژه، به نمایش می گزارد.
آن اودوم، مدیر افتخاری موزۀ هیل وود گفت که آمریکا برای نخستین بار در نمایشگاه کلمبیا که در 1876 در فیلادلفیا برگزار شد با فرهنگ بصری روسیه آشنایی یافت. او افزود: "طرح های سبک روسی در جواهر فروشی هایی مانند تیفانیز، بِیلی بنکس اند بیدل که از سال های دهۀ 1880 تا جنگ جهان اول بخشی مختص به جواهرات روسی داشتند، پر فروش بوده اند. ... شمایل ها و آثار فابرژه، و همچنین نقره کاری ها و مینا کاری های هنرمندانی که کارهایشان در نمایشگاه 1876 در فیلادلفیا به نمایش گذاشته شده بود، هنوز توجه آمریکایی ها را سخت به خود جلب می کنند."
هدایای با شکوه هنرمندان روسی از زمان های دیرین، نه تنها برای زیبایی آنها، بلکه به خاطر دریچه ای که از درون فرهنگ و تاریخ روسیه به ما ارائه می دهند، مورد تقدیر آمریکایی های موزه برو قرار داشته است. داچنر گفت: "ما هرچه بیشتر درک و تفاهم فرهنگ روسی را تسهیل بخشیم، گفت و شنود امکان پذیر تر می شود."