17 جولای 2008
آهنگسازان آمریکایی تغییراتی به ترانه های محبوب ایرانی می دهند
آغاز متن
گزارشگر ویژه: استر آباجی
صدایی اپرا مانند از عشق از دست رفته و عشق باز یافته به زبانی می خواند که برای بسیاری از شنوندگان و حتی تنی چند از اعضای ارکستر نا آشناست.
مونیکا جلیلی و گروهش، نورساز، آمریکایی هایی هستند که ترانه های محلی ایرانی و موسیقی عامه پسند سال های 1940 تا 1970 را به شیوۀ خاص خود اجرا می کنند.
غالب هواداران نورساز ایرانی تبار هستند، و بسیاری از تماشاگران از صدای رسا و قابلیت خواننده - و اجرای صحیح – ترانه های فارسی در شگفت بودند.
به گفتۀ یکی از شنوندگان علاقمند، بعد از کنسرتی که در 7 ژوئن و در مرکز کی اسیریتوال لایف دانشگاه آمریکن در واشنگتن دی سی به اجرا درآمده بود، "او صدای فوق العاده ای دارد. و ته لهجۀ او آن را جالب تر هم می کند."
جلیلی یک خوانندۀ دوره دیده است که در مدرسۀ موسیقی منهتن تحصیل کرده است.
او بعد از ملاقات با یک استاد موسیقی ایرانی از طریق یکی از دوستانش، آواز خواندن به زبان فارسی را آغاز کرد. این استاد موسیقی از او برای اجرای برنامه به مناسبت جشن های نوروز در فستیوالی در لانگ آیلند نیویورک دعوت کرد.
جلیلی در یک مصاحبۀ تلفنی دربارۀ علاقه اش به موسیقی ایرانی گفت، من عاشق این موسیقی و شعر آن شدم، و سعی کردم نشانی از خودم در آن باقی بگذارم. خانوادۀ همسرم هم خیلی از آن خوشش آمد، و ترانه های دیگری را پیشنهاد کردند. همسر او ایرانی است.
بعد از خواندن برای خانواده و دوستان، او به این نتیجه رسید که مایل است به این کار به صورت حرفه ای ادامه دهد، و برای این کار، از طریق تارنمای "گرگز لیست"- که در آن هر چیزی را می توان یافت، از آپارتمان و اثاثیه ، و حالا هم اعضای ارکستر - برای جمع آوری اعضای ارکستر خود آگهی داد.
ميگان ویدر، که نوازندۀ ویلن است، قبل از جا به جایی به نیویورک، با گروهی در ایندیانا، به نواختن موسیقی ایرانی پرداخته بود. او به آگهی جلیلی جواب داده بود و گروه نورساز در سال 2004 تشکیل شد. این گروه، علاوه بر ویلن ویدر و صدای جلیلی دارای ساز های کوبه ای، گیتار و عود است. نور ساز در زبان فارسی به معنای "پدید آورندۀ نور" است، و واژۀ ساز خود به معنی آلت موسیقی هم هست.
در برنامه ای که در دانشگاه آمریکن اجرا شد، بیشتر تماشاگران را ایرانیان یا آمریکایی های ایرانی تبار تشکیل می دادند. برای جوانان، تداعی خانواده، و ترانه هایی بود که در کودکی شنیده بودند. و بزرگتر ها به یاد وطن می افتادند.
بعداز این که جلیلی ترانۀ " جان مریم" را اجرا کرد، انفجار تشویق های جمعیت سالن را فراگرفت.
یکی از تماشاگران چینی آمریکایی که همراه دوستان ایرانی خود برای دیدن کنسرت آمده بود گفت، ترانه ها مانند ترانه های قدیم چینی بود. و من مطمئن شدم که موسیقی یک موضوع بین المللی است.
یکی می گفت، من از ترجمه هایش خیلی خوشم آمد. اگر غیر ایرانی ها هم بتوانند بفهمند، خیلی امتیاز است.
ترجمۀ گهگاهی بعضی از ترانه ها به انگلیسی و فرانسه، موجب می شود این ترانه ها از سوی مخاطبان بیشتری مورد تحسین قرار بگیرد، اما عشق این گروه موسیقی به فرهنگ ایران از ورای خوانندگی جلیلی کاملا ً حس می شود.
ویدر گفت، ما کوشش می کنیم غیر ایرانی ها را با این موسیقی آشنا کنیم – ما آمریکایی هستیم و با این که تغییراتی به دلخواه خودمان به آن می دهیم، اما به اصل موسیقی احترام می گذاریم. واکنش غیر ایرانی ها بسیار رضایت بخش بوده است.
جلیلی دربارۀ موفقیت و استقبالی که از نورساز شده گفت، سفر فوق العاده ای بود.
هزینۀ این کنسرت را بنیاد مطالعات ایران تقبل کرده بود، یک سازمان غیر انتفاعی که برای حفظ، پژوهش، و انتقال میراث فرهنگی ایران تأسیس گشته و طبق آن چه در بروشور این سازمان آمده، از پژوهش در زمینۀ مطالعات ایران حمایت به عمل می آورد.
نورساز کنسرت دیگری هم در فستیوال فرفاکس، ویرجینیا در 24 ژوئن برگزار کرد، و برای اجرای برنامه در مرکز کندی، بعدا ً به واشنگتن مراجعت خواهد کرد.
برای آشنایی با گروه موسیقی نورساز مراجعه کنید به: www.noorsaaz.com
شاید این موسیقی غریبه باشد، اما موسیقیدانان آن غریبه نیستند. می توانید نواها و موسیقی نورساز را که یک گروه موسیقی آمریکایی و عاشق ایران است، کشف کنید.
پايان متن